Nhật Bản được xác định là đối tác trọng tâm, chiến lược trong thu hút đầu tư nói riêng, ngoại giao kinh tế nói chung của tỉnh Hà Tĩnh. Trong thời gian qua, Hà Tĩnh và các đối tác Nhật Bản đã có nhiều hoạt động hợp tác, đầu tư mang lại nhiều kết quả tốt đẹp thể hiện mối quan hệ ngoại giao đối tác chiến lược, toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng. Hà Tĩnh đã tổ chức nhiều hoạt động từ trao đổi đoàn ngoại giao đến chương trình kết nối doanh nghiệp, hợp tác với các địa phương, đối tác Nhật Bản.

Những thành quả bước đầu

Về hợp tác đầu tư trên Lĩnh vực đầu tư FDI, tỉnh Hà Tĩnh đã ký kết Biên bản thỏa thuận hợp tác với Công ty TNHH I.B.C Việt Nam để tiến hành các hoạt động giới thiệu quảng bá, xúc tiến đầu tư giúp các doanh nghiệp, cá nhân của Nhật Bản tiến hành khảo sát, tìm hiểu và thực hiện các dự án đầu tư tại tỉnh. Nhật Bản có 02 dự án FDI đầu tư tại Hà Tĩnh, trong đó Dự án Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng II có công suất 1.200MW, tổng vốn đầu tư 2,2 tỷ USD; Dự án đã khánh thành đi vào hoạt động tháng 4/2026.

Về Lĩnh vực viện trợ không hoàn lại (NGO): Các các cơ quan, tổ chức, cá nhân của Nhật Bản đã viện trợ gần 400 tỷ đồng trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo, trồng rừng, ứng phó với biến đổi khí hậu..., góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Đối với lĩnh vực ODA, Chính phủ Nhật Bản đã tài trợ cho tỉnh Hà Tĩnh hơn 720 tỷ đồng, đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng nông nghiệp, nông thôn (giao thông, điện, thủy lợi, trường học, trang thiết bị y tế…) với các chương trình, dự án như: Chương trình tín dụng chuyên ngành JICA (I-VI); dự án Phát triển Bệnh viện Đa khoa tỉnh, sử dụng vốn vay JBIC; dự án đầu tư xây dựng các trường tiểu học; dự án Phục hồi và quản lý bền vững rừng phòng hộ JICA…

Bên cạnh đó, hợp tác lĩnh vực lao động giữa Hà Tĩnh với các đối tác Nhật Bản đạt nhiều kết quả tốt đẹp. Số lượng lao động Hà Tĩnh đi làm việc tại Nhật Bản trung bình hàng năm chiếm từ 30-40% tổng số lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng của toàn tỉnh; giai đoạn 2021- nay, toàn tỉnh có 17.455 người (chiếm 32,28%) xuất cảnh sang Nhật Bản làm việc; cụ thể: Năm 2021: 1.478 người, năm 2022: 4.151 người, năm 2023: 4.519 người, năm 2024: 3.383 người, năm 2025: 3.248 người, từ đầu năm đến nay: 676 người.

Tầm nhìn, định hướng phát triển của tỉnh Hà Tĩnh

Hà Tĩnh xác định tầm nhìn đến năm 2050 trở thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - cảng biển và logistics xanh hàng đầu Việt Nam, với nền kinh tế công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hà Tĩnh xác định 06 động lực phát triển gồm: (1) Khu kinh tế trọng điểm và các khu công nghiệp – đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng. (2) Hệ thống cảng biển nước sâu và logistics – tạo lợi thế cạnh tranh về xuất nhập khẩu. (3) Năng lượng sạch và chuyển đổi năng lượng – động lực tăng trưởng mới. (4) Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo – nâng cao hiệu quả quản trị và năng suất lao động. (5) Kinh tế tư nhân và thu hút FDI chất lượng cao – nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển. (6) Liên kết vùng Bắc Trung Bộ và hành lang kinh tế Đông – Tây – mở rộng không gian phát triển.

Định hướng không gian phát triển

Tỉnh ưu tiên phát triển theo 04 hành lang, 05 vùng kinh tế và 03 vùng đô thị chiến lược.

04 hành lang kinh tế gồm: Hành lang động lực ven biển, phát triển công nghiệp, năng lượng, đô thị, cảng biển và logistics; xây dựng Khu kinh tế Vũng Áng thành trung tâm công nghiệp – năng lượng – logistics quốc gia, gắn kinh tế biển với bảo vệ môi trường. Hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối cửa khẩu Cầu Treo với cảng biển; phát triển logistics, thương mại biên giới và du lịch, mở rộng liên kết với Lào và Thái Lan. Hành lang sinh thái phía Tây, phát triển kinh tế rừng, nông nghiệp bền vững, du lịch sinh thái; bảo vệ nguồn nước và đa dạng sinh học. Hành lang liên kết biên giới phía Nam, thúc đẩy thương mại, dịch vụ, du lịch và nông nghiệp đặc thù; tăng cường kết nối nội tỉnh và bảo đảm quốc phòng – an ninh.

05 vùng kinh tế gồm, vùng kinh tế trung tâm (Vùng đô thị - hành chính - dịch vụ - khoa học công nghệ); Vùng kinh tế bổ trợ phía Bắc (Vùng du lịch - văn hóa - dịch vụ ven sông, ven biển Bắc); Vùng kinh tế động lực tăng trưởng phía Nam (Vùng công nghiệp - năng lượng - cảng biển - logistics); Vùng kinh tế sinh thái - nông nghiệp - lâm nghiệp bền vững; Vùng kinh tế biển tổng hợp và bảo tồn sinh thái biển.

03 vùng đô thị chiến lược, gồm Vùng đô thị chiến lược phía Bắc -  đô thị Hồng Lĩnh, đô thị Nghi Xuân; với chức năng là  đô thị  Công nghiệp - năng lượng - cảng biển – logistics. Vùng đô thị chiến lược trung tâm - đô thị Hà Tĩnh, với chức năng là trung tâm dịch vụ - hành chính - logistic của tỉnh. Vùng đô thị chiến lược phía Nam - Đô thị Vũng Áng (Đô thị Kỳ Anh), với chức năng công nghiệp - năng lượng - logistics - cảng biển trọng điểm của vùng, gắn với cụm thép, cảng Sơn Dương và KKT Vũng Áng.

Định hướng thu hút đầu tư trọng điểm với đối tác Nhật Bản

Với định hướng xác định Nhật Bản là đối tác trọng tâm trong thu hút, kêu gọi đầu tư FDI vào đầu tư trên địa bàn, tỉnh Hà Tĩnh kêu gọi các dự án đầu tư FDI nói chung và đối tác Nhật Bản nói riêng trên các lĩnh vực trọng điểm.